pannenkoek

Pannenkoeken

Pannenkoeken zijn niets anders dan snel gebakken brood van maïsmeel, tarwemeel of boekweitmeel.

Net als met brood, zijn er verschillende recepten te krijgen en vrijwel elk land heeft zijn eigen soort pannenkoek.

Ook bestaan er verschillende variaties van de pannenkoek.

  • poffertje: een bepaald soort kleine pannenkoek.
  • spekdik:: een Groningse variant gemaakt met een wafelijzer op Nieuwjaar.
  • drie in de pan: kleine dikke pannenkoekjes met rozijnen. Deze worden zoals de naam al zegt per drie in een koekenpan gebakken.

Het allereerste kookboek met een recept voor de pannenkoek komt uit 1439. Maar omdat brood veel langer bestaat, is men van mening, dat ook de pannenkoeken veel eerder zijn gemaakt!

------------------------------------------------------------------------------------

Zeer oude recepten van pannenkoeken uit:


1514 - Een notabel boecxken van cokeryen
1667 - De verstandige kock, of Sorghvuldige huys-houdster
1785 - Keukenrecepten en huishoudelijke recepten van Marie Michon en Thérèse de Milly
1902 - 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen
1912 - Kookjboek van de Amsterdamsche huishoudschool
1930 - De prinses der keuken - van oud lerares van de Amsterdamsche huishoudschool
1938 - Mijn Radio Recepten
1938 - De indische tafel

Hedendaagse recepten:

Basisrecept
Biestpannenkoeken
Appelpannenkoek
Spekpannenkoek
Klassiek American Pancakes
Bananenpannenkoek
Kaaspannenkoek
Drie in de pan
Groningse gistpannenkoeken met rozijnen en kaneel
Rozijnenpannenkoek
Gieterse Pannenkoek
Pannenkoeken met custard
Amandelperenpannenkoek
Vanillepannenkoeken
Pannenkoeken met noten en karamelsaus

Bron:
Een notabel boecxken van cokeryen - ongeveer 1514

In het prille begin van de zestiende eeuw, toen de kunst van het boeken drukken nog geen zestig jaar oud was, kwam te Brussel het eerste gedrukte Nederlandse kookboek van de pers.
De datum - ca. 1514 (anderen hebben het over ca. 1510) - is gepostuleerd, want die staat nergens vermeld.
Natuurlijk had men al eerder keukenrecepten verzameld en genoteerd, maar die waren met de hand geschreven, bijgevolg uniek en zoals ieder kookboek uiterst kwetsbaar.

Vanuit kerkelijk standpunt staan er in dit kookboek twee soorten recepten: die voor in en die voor buiten de vasten. De liturgische kalender bestond namelijk uit een opeenvolging van feest- en vastendagen: Hier dus één voor bij het vasten!

Om panckoecken te maken in de vastenen.

  1. Neemt fijn bloeme [bloem], die suldi beslaen met gheste [gist]. Dan, maeckt daeraf deech*.
  2. Dan sal men van dien selven deeghe nemen een cleyn clontken [klontje] ende maken dat viercantych seer dunne [flinterdun], emmers [in elk geval] soe dunne alst moghelijck es om maken, totdat cleyn gaetkens worpt [laat zien].
  3. Dan bacxse wel in raeptsmout [raapolie].
  4. Sommyghe dye willen, backen derinne rosinen ende dye steken si hyer en daer eene ende oock cleyn stucxkens van appelen.

-----------------------------------------------------------------------

In 1667 verscheen een Nederlandstalig kookboek: De verstandige kock, of Sorghvuldige huys-houdster,

pannekoekVrij vetaald:

Om Groningse pannenkoeken te bakken.
Neemt men een pond* tarwemeel, drie eieren, een kwart pond krenten en wat kaneel.
Bak dit beslag dan in botervet.
Het is lekker.

Om gewone pannenkoeken te bakken.
Neem op ieder pond tarwemeel een pintje zoetemelk en drie eieren.
Sommigen doen er wat suiker in.

Om de beste soort pannenkoeken te bakken.
Neemt men vijf à zes eieren die losgeklopt zijn met schoon stromend water*.
Doe er dan bij: kruidnagel, kaneel, foelie, nootmuskaat en wat zout.
Besla het dan met tarwemeel, tot het zo dik is als u het wenst.
Bak ze en bestrooi ze met suiker.
Er wordt water gebruikt, omdat de pannenkoeken met melk of room taai worden.

*botervet = Dat is boter zonder melkbestanddelen, die een hoge temperatuur kan bereiken.

----------------------------------------------------

Recept Bron: Keukenrecepten en huishoudelijke recepten van Marie Michon en Thérèse de Milly (Maastricht, 1785 tot circa 1855)

Dunne pannekoeken

Een vierendeel pond blom, vier eyeren, een kommetje gesmolte booter, dan soo veel melk dat het beslag soo dun is als waater, en daar dertig koeken uyt bakken.

--------------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------------------------

Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902


Eierpannekoeken
  • 4 eieren
  • 125gr. Bloem
  • een beetje zout
  • ½ geraspte citroenschil
  • ½ L. melk
  • 40 gr. suiker
  • 80 gr. Boter

Bereiding:

  1. Roer de eierdooiers met het zout en de suiker 10 minuten, voeg de bloem en de geraspte citroenschil toe, langzaam de melk en het laatst het zeer stijfgeklopte eiwit.
  2. Bak van deze massa pannekoekjes, bedek ze als ze gekeerd zijn, iedere keer met een deksel, zij zullen daardoor luchtiger worden.


Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902

Gerezen pannekoeken
Benodigdheden:

  • 400 gr. bloem,
  • 400 gr. boekweitmeel,
  • 400 gr. gerookt spek,
  • 1 ½ L. melk en water,
  • 75 gr. Gist
  • 2 gr. zout

Bereiding:

  1. Maak een luchtige beslag van de bloem, het meel, het zout, de lauwwarme melk met het water.
  2. Besla het deeg flink en voeg het laatst de gist er bij, aangeroerd met een weinig suiker of een weinig lauwwarme melk.
  3. Laat het deeg ongeveer ½ uur rijzen op een niet te warme plaats der kachel.
  4. Snijd het spek in dunne plakjes.
  5. Bak, als het beslag genoeg gerezen is, ieder keer 3 stukjes spek uit in de koekenpan, tot zij lichtbruin zijn, doe daarbij een lepel beslag en bak den pannekoek eerst aan den eenen, dan aan den anderen kant bruin.


Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902

Appelpannekoek
Benodigdheden:

  • 1 ei
  • 25 gr. Bloem
  • +/- 1½ dL Melk
  • Zout
  • gesnipperde zure appelen

Bereiding:

  1. Maak een deeg van het ei, de bloem, 't zout en de melk.
  2. Doe dit in een koekenpan, en plaats er een dikke laag gesnipperde zure appelen of andere vruchten op bak het zeer langzaam met een deksel er op, tot de koek van onderen bruin is, keer hem en bak hem nog even aan den anderen kant.
  3. Bestrooi de koek warm zijnde met suiker.


Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902

Ham pannekoekjes
Bereiding:

  • Men bakt dunne pannekoekjes, geen flensjes, die men koud laat worden, daarna hakt men ham met koud vleesch goed fijn, doet daarbij fijn gestampte kruidnagels, zout en notemuskaat, een weinig zeer fijn gehakte uien, een ei en wat gestampte beschuit.
  • Vul de koekjes daarmede, rol ze op, wentel ze in wit van ei, dat men met een weinig water heeft geklopt daarna in fijne beschuit, dan worden die rolletjes in reuzel gebakken en warm gebruikt


Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902

Kersenpannekoekjes
Benodigdheden:

  • 8 dL. Melk
  • 100 gr. bloem
  • 3 eieren
  • Kersen
  • Zout
  • 80 gr. Boter

Bereiding:

  1. Maak een beslag van bloem, mel en eieren als voor flensjes.
  2. Als men wat boter en een lepel beslag in de pan gedaan heeft, plaats men er dadelijk eenige kersen op, van pitten en stelen ontdaan.
  3. Als de onderkant van de pannekoek bruin is, keert men hem voorzichtig en laat men ook de andere zijde bruin worden.


Bron: 150 recepten voor Smakelijke Toespijzen - 1902

Drie in de pan
Benodigdheden:

  • 300 gr. Bloem
  • 150 gr. rozijnen
  • 300 gr. Boekweitmeel
  • 2 a 3 eieren
  • 150 gr. Krenten
  • 50 gr. Gist
  • 7 d.L. melk
  • 5 gr. Zout
  • 100 gr. kalfsvet of boter

Bereiding:

  1. Klop de eieren met het zout; voeg bloem en meel toe, eveneens langzaam de lauwwarme melk.
  2. Besla dit alles flink, voeg de gewasschen krenten en rozijnen toe, alsook de gist vermengd met wat suiker of wat lauwwarme melk.
  3. Laat dit beslag ½ uur rijzen.
  4. Bak er daarna kleine koekjes van; 3 tegelijk in de koekenpan.

==================================================

Recept Bron:
KOOKBOEK VAN DE AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL - 1912
SAMENGESTELD DOOR C. J. WANNÉE - Leerares in koken en voedingsleer aan die inrichting

Gerezen pannekoeken (+ 15).

Benodigdheden:

  • 250 Gr. tarwemeel
  • 250 Gr. boekweitemeel
  • ± 9 á 10 d.L. melk
  • 30 Gr. gist
  • 100 Gr. reuzel
  • Wat zout.

Bereiding:

  1. Voeg de beide meelsoorten bij elkaar, doe er zooveel lauwe melk bij, tot het meel niet meer stuift en roer uit dit beslag de klontjes.
  2. Voeg er langzamerhand de overige melk bij en de met lauwe melk aangemengde gist.
  3. Laat het beslag op een lauw plaatsje van de kachel dichtgedekt 3 kwartier a 1 uur rijzen.
  4. Roer er het zout door.
  5. Maak zooveel reuzel heet inde koekenpan, dat de bodem juist vet genoeg is, giet hierop zooveel beslag, dat de bodem juist bedekt is en bak den pannekoek op een tamelijk flink vuur aan beide zijden lichtbruin en gaar.
  6. Geef ze met basterdsuiker of stroop.

Bron:
KOOKBOEK VAN DE AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL - 1912
SAMENGESTELD DOOR C. J. WANNÉE - Leerares in koken en voedingsleer aan die inrichting

Spekpannekoeken.

Benodigdheden:

  • 250 Gr. tarwemeel
  • 250 Gr. boekweitemeel
  • ± 9 k 10 d.L. lauwe melk
  • 30 Gr. gist
  • 150 Gr. vet
  • gerookt spek
  • Wat zout.

Bereiding:

  1. Bereid het beslag op de wijze als voor gerezen pannekoeken (zie recept 565) is aangegeven.
  2. Wasch het spek met lauw water af of schrap het af, snijd er het zwoord zoo dun mogelijk af en snijd het spek in dunne plakjes.
  3. Bak 3 a 4 plakjes spek inde koekenpan uit, tot de bodem van de pan vet genoeg is.
  4. Giet er zooveel beslag op, dat een vrij dikke koek gevormd wordt en dat de stukjes spek er niet uit kunnen vallen.
  5. Bak den pannekoek aan beide kanten lichtbruin en gaar.
  6. Dien spekpannekoeken met stroop of basterdsuiker.

Bron:
KOOKBOEK VAN DE AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL - 1912
SAMENGESTELD DOOR C. J. WANNÉE - Leerares in koken en voedingsleer aan die inrichting

Broeder

Benodigdheden:

  • 200 Gr. tarwemeel
  • 200 Gr. boekweitemeel
  • ± 4 1/2 d.L. lauwe melk
  • 35 Gr. gist
  • 200 Gr. krenten, rozijnen en sucade
  • (2 eieren)
  • wat zout
  • 20 Gr. reuzel.

Bereiding:

  1. Meng de beide meelsoorten met zooveel lauwe melk aan, tot het meel niet meer stuift.
  2. Roer uit dit beslag de klontjes, voeg er de overige melk, de goed gewasschen krenten en rozijnen, die van de steeltjes ontdaan zijn, de gesnipperde sucade en de met lauwe melk aangemengde gist bij (desverkiezende ook de geklopte eieren).
  3. Laat het beslag op eene lauwwarme plaats dichtgedekt 3 kwartier a 1 uur rijzen. Voeg er dan het zout bij.
  4. Laat ineen ijzeren potje de reuzel smelten, en besmeer er de zijkanten mee.
  5. Doe het beslag er in en laat den broeder ineen matig warmen oven lichtbruin en gaar bakken (+ 1 uur). Leg er zoo noodig een deksel op.
  6. Zie, of hij gaar is door er met eene vork of breinaald in te prikken, die er dan droog moet uitkomen.
  7. Geef dit gerecht met boter en suiker of stroopsaus.

Bron:
KOOKBOEK VAN DE AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL - 1912
SAMENGESTELD DOOR C. J. WANNÉE - Leerares in koken en voedingsleer aan die inrichting

Poffertjes. Benodigdheden:

Benodigdheden:

  • 250 Gr. tarwemeel
  • ± 3 d.L. lauwe melk
  • 20 Gr. gist
  • (100 Gr. krenten, rozijnen en sucade)
  • 125 Gr. boter of 100 Gr. reuzel
  • Wat zout
  • (2 eieren).

Bereiding:

  1. Meng het tarwemeel met zooveel lauwe melk aan, tot het niet meer stuift, roer uit dit beslag de klontjes, voeg er de overige lauwe melk en de aangemengde gist bij en desverbiezende de goed gewasschen krenten en rozijnen, die van de steeltjes ontdaan zijn en de gesnipperde sucade.
  2. Laat het beslag op eene lauw-warme plaats dichtgedekt 3 kwartier 1 uur rijzen.
  3. Voeg er dan het zout bij en bak er met de reuzel of de boter inde poffertjespan poffertjes van.
  4. Bestrooi Ze warm met gestampte suiker en leg in het midden van elk bordje poffertjes een klontje boter.

---------------------------------------------------------------

Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Pannekoeken

Benodigdheden:

  • 250 gr. Bloem
  • 1 ei.
  • ± 2 gr. Zout
  • 3/4 L. melk.
  • ± 80 gr. boter (of wat slaolie).

Bereiding:

  1. Klop het ei goed los met het zout.
  2. Voeg er het meel bij en al roerende zooveel van de melk. tot het meel niet meer stuift.
  3. Klop het beslag volkomen glad en verdun het langzamerhand met de rest van de melk.
  4. Laat (telkens voor iederen pannekoek) een klein stukje van de boter (of een beetje slaolie) in de koekenpan bruin worden (of dampend heet).
  5. Schep er zooveel beslag in. dat bij ronddraaien van de pan de bodem geheel met een laagje beslag bedekt is (niette dun!)
  6. Bak den pannekoek eerst aan den onderkant goudbruin.
  7. Probeer hem, door schudden van de pan, los te maken, lukt dit niet, gebruik hiervoor dan een pannekoeksmes.
  8. Keer den pannekoek met het pannekoeksmes vlug om en bak den anderen kant ook mooi bruin; bat hem uit de pan glijden op een verwarmd bord.
  9. Stapel alle pannekoeken netjes óp elkaar en presenteer ze met suiker, stroop of jam.
Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Spekpannekoeken.

Benodigdheden:

  • 250 gr. Bloem
  • 1 ei.
  • ± 2 gr. zout.
  • 3/4. L. melk.
  • 250 gr. doorregen gerookt spek (b.v. ontbijtspek, zonder zwoerd).
  • (wat boter of slaolie).

Bereiding:

  1. Maak het beslag evenals in het voorgaande recept.
  2. Snijd het spek (voor zoover het niet gesneden gekocht is) in dunne plakjes; leg telkens voor iederen pannekoek een paar kleine stukjes spek (± 3) in de pan en laat die even aan weerskanten wat uitsmelten.
  3. Is de bodem, der pan hierdoor non niet vet genoeg geworden, voeg er dan een klein stukje boter (of wat slaolie) aan toe.
  4. Giet het beslag over de plakjes spek in de pan (zie voorgaand recept) en bak de pannekoeken verder op gelijke wijze aan beide kanten mooi bruin.
  5. Presenteer ze met stroop (of suiker).
Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Appelpannekoeken.

Benodigdheden:

  • 250 gr. bloem.
  • 1 ei.
  • ± 2 gr. Zout
  • ¾ L. melk.
  • ± 80 gr. boter (of wat slaolie)
  • ± 4 zure (hand)appelen.

Bereiding:

  1. Maak van bloem. ei. melk en zout een pannekoekenbeslag, zooals dit in recept 352-(pannekoeken) beschreven is.
  2. Boor de appelen, schil ze (telkens één tegelijk, tot deze weer opgebruikt is) en snijd ze in schijven.
  3. Leg zoodra een hoeveelheid beslag in de pan is gegoten, hierin ± 3 appelschijfjes en zorg dat deze goed vast komen te liggen, door er nog een beetje beslag overheen te gieten.
  4. Bak de pannekoeken aan beide kanten mooi bruin en presenteer ze met suiker.
Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Flensjes.

Benodigdheden:

  • 150 gr. bloem.
  • 2 eieren.
  • ± 2 gr. Zou
  • 1/2 L. melk
  • ± 70 gr. boter.

Bereiding:

  1. Klop de eieren met het zout, voeg er de bloem bij en roerende zooveel melk, dat het meel niet meer stuift.
  2. Klop het beslag goed glad (een garde is hier even geschikt voor als een houten lepel) en voeg langzamerhand de rest van de melk toe.
  3. Laat een klein stukje boter, bij voorkeur in een flensjespan (d.i. een kleine koekenpan) bruin worden, giet er zoo weinig beslag in, dat bij wat draaien van de pan de bodem net met een dun laagje ervan bedekt is en bak de flensjes, evenals de pannekoeken, aan beide kanten mooi goudbruin.
  4. Stapel ze netjes op elkaar en presenteer ze met suiker of jam.
  5. N.B. In plaats van aan twee, kan men de flensjes ook slechts aan één kant bakken, ze, in de pan, met wat basterdsuiker bestrooien en meteen oprollen (de gebakken kant komt dan toch buiten).
  6. Schik de opgerolde flensjes netjes "traliesgewijs" op een bord, bestrooi ze met wat fijne suiker (bij voorkeur gezeefde poedersuiker).
Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Flensjestaart.

Benodigdheden:

  • 150 gr. bloem.
  • 2 eieren.
  • ± 2 gr. zout.
  • ½ melk
  • ± 70 gr. boter.
  • wat stevig appel- of rabarbermoes, jam of dikke vanillevla.

Bereiding:

  1. Bak de flensjes geheel volgens het voorgaande recept.
  2. Stapel ze netjes recht op elkaar, telkens met een laagje moes, jam of vanillevla er tusschen. Stuif over het bovenste flensje door een zeef wat poedersuiker en presenteer de taart desverkiezende warm of koud (snijd ze in punten).
Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Gevulde pannekoekjes.

Voor de pannekoekjes:

  • 1 ei
  • 100 gr. Bloem
  • 2]/2 d.L. melk.
  • wat zout.
  • ± 30 gr. boter.

Voor het vulsel:

  • 200 gr. vleeschresten.
  • 2 d.L. bouillon.
  • 20 gr. boter,
  • 20 gr. bloem.
  • peper, zout.
  • fijn gehakte peterselie.

Bereiding:

  1. Maak eerst het beslag.
  2. Klop hiertoe het ei los met het zout, voeg er de bloem bij en langzamerhand, steeds roerende, zooveel van de melk, tot alle bloem vochtig is.
  3. Roer en klop het beslag dan geheel glad en voeg er, bij kleine scheutjes, de rest van de melk bij.
  4. Maak nu het vulsel geheel zooals dit in recept 83 (hieronder) is beschreven en houd het op een zacht vuur goed warm.
  5. Bak van het beslag 4 a 6 dunne pannekoekjes (afhankelijk van de grootte van de pan).
  6. Leg op de helft van ieder pannekoekje een gedeelte van het vulsel, sla de andere helft er overheen en leg de pannekoekjes netjes naast elkaar op een verwarmden schotel.

(83) Vulsel:

Verwarm roerende boter (of vet) en bloem tot een gladde massa, voeg er langzamerhand den bouillon (of het bruin van jus) bij;
Laat de saus roerende nog ± 1 0 min. zachtjes doorkoken.
Maak ze af met peper, zout en fijn gehakte peterselie.
Hak het vleesch fijn en roer het door de saus.

------------------------------------------------------------------------------

Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Flensjes met jam of vruchtenmoes

Bak de flensjes als vorig recept, maar bestrijk ze vooraf met jam of vruchtenmoes en rol ze dan op, op een verwarmd bord.

Bron: DE PRINSES DER KEUKEN - 1930
DOOR: C M. ALBACH-HEECK
OUD-LEERARES AMSTERDAMSCHE HUISHOUDSCHOOL

Flensjestaart

Bak flensjes op de gewone wijze, maar stapel ze, telkens bestreken met jam, vruchtenmoes of dikke vanillevla.
Zorg dat ze precies op elkaar liggen.
Bestrooi ze bovenop, als ze koud zijn, met poedersuiker, jam, of suikerglazuur met geconfijte vruchtjes versierd en snijd er dan vanuit het middelpunt uit, taartstukken van.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Bron: Mijn Radio Recepten - 1938
DOOR: N. SCHUTTE - SPREEKSTER KOOKHALFUURTJE

Pannekoeken

Benodigdheden:

  • 2 ons bloem & 10 gr. gist of 2 ons zelfrijzend bakmeel
  • a 4 dL. melk
  • zout
  • boter
  • slaolie, Blue-band of ander vet.

Bereiding:

  1. Doe de bloem in een diepe kom, maak een kuiltje middenin en giet hierin de met wat lauwe melk aangemaakte gist.
  2. Maak een glad beslag, door langzaam bijgieten der melk.
  3. Voeg het zout dan bij.
  4. Bak hiervan dikke pannekoeken, als het beslag gerezen is.
  5. Geef hierbij basterdsuiker of stroop.
Bron: Mijn Radio Recepten - 1938
DOOR: N. SCHUTTE - SPREEKSTER KOOKHALFUURTJE

Pannekoeken met spek

Benodigdheden: Bak ze als vorig recept, maar bak mee 1/2 ons, aan plakjes gesneden vet rookspek.
N.B. Op dezelfde manier kan men stukjes appel of kweepeer meebakken.

Bron: Mijn Radio Recepten - 1938
DOOR: N. SCHUTTE - SPREEKSTER KOOKHALFUURTJE

Drie-in-de-pan

Benodigdheden:

  • 2 ons bloem
  • 10 gr. gist of 2 ons zelfrijzend bakmeel
  • 125 gr. rozijnen en gesnipperde sucade dooreen
  • wat zout
  • vanillemerg
  • slaolie of Blue-band.

Bereiding:

  1. Maak een beslag van de bloem, de met wat lauwe melk aangemaakte gist, rozijnen, sucade, vanillemerg en het laatst het zout.
  2. Maak direct na het mengen tegelijk 3 koekjes in de pan.
  3. Geef hierbij basterdsuiker of stroop.
  4. N.B. Men kan stukjes appel mee verwerken in het beslag.
  5. Stukjes gember er in is ook heel geurig.
Bron: Mijn Radio Recepten - 1938
DOOR: N. SCHUTTE - SPREEKSTER KOOKHALFUURTJE

Flensjes.

Benodigdheden:

  • 1/2 L. melk,
  • 1 1/2 ons bloem,
  • 2 eieren,
  • zout,
  • vanillemerg,
  • boter, slaolie of Blue-band.

Bereiding:

  1. Strooi de bloem door een zeef in een diepe kom, roer de eieren met het zout en vanillemerg, maak een kuiltje midden in de bloem en giet hierin de eieren.
  2. Roer nu van het midden uit de bloem er door en voeg langzaam de (heel) lauwe melk er bij, tot een glad beslag verkregen is.
  3. Doe telkens boter, slaolie of vet in de heete koekepan en bak dunne flensjes.
  4. Geef hierbij basterdsuiker, jam of stroop.

--------------------------

Bron: De indische tafel - J. BRAAM


OUD-LEERARES AAN DE KOLONIALE SCHOOL VOOR
VROUWEN EN MEISJES TE 'S-GRAVENHAGE - 1938

Chocoladeflensjes.

Benodigdheden:

  • 150 gr. bloem (meel)
  • 2 eieren
  • ½ L. melk
  • 1 mespunt zout
  • 30 gr. cacaopoeder
    Vulsel:
  • ½ L. melk
  • 1 mespunt zout
  • 1/8 stokje vanille
  • 1 ei
  • 80 gr. suiker
  • 30 gr. maïzena


Bereiding:

  1. Van bloem, cacaopoeder, eieren, melk en zout, een glad beslag maken, en hiervan niet te dunne flensjes bakken.
  2. Voor het vulsel de melk laten trekken met vanille en zout.
  3. Het ei goed kloppen met suiker en maïzena, verdunnen met iets lauwe melk, bij de rest van de melk schenken en alles even laten doorkoken.
--------------------------------------------------------------------------------

Basisrecept (8 pannenkoeken van elk 100 gram):

  • 1/2 liter melk
  • 2-3 eieren
  • 200 g bloem
  • 40 g boter (optioneel)
  • 2 eetlepels suiker (optioneel)
  • 1 theelepel zout

Het geheim van het bakken zonder plakken

  • Gebruik een koekenpan met een lage rand en een anti-aanbaklaag.
  • Bak op een middelhoog – hoog vuur, dan bakt de pannenkoek minder snel aan.
  • Een klontje boter moet sissend smelten. Bakken gaat beter met een beetje olie dan met boter.
  • Giet een kopje beslag in de pan voor de boter bruin wordt.
  • Het beslag moet dun genoeg zijn om in de pan uit te lopen als je de pan rond wiegt.
  • Na een minuut bakken kun je de pannenkoek langs de rand loswerken met een spatel.
  • Draai de pannenkoek zodra deze aan de bovenzijde niet meer vloeibaar is en er kratertjes ontstaan. De onderzijde is dan goudbruin.

KOOKTIPS:

  • Maak het beslag ruim van te voren en laat het een half uur tot een uur in de koelkast staan.
  • Klop het beslag niet eindeloos. Dat geeft glutenvorming en taaie pannenkoeken.
  • Een eetlepel olie of gesmolten boter door het beslag maakt de pannenkoeken lekkerder, het verbetert de structuur, gaat uitdrogen tegen en ze bakken minder vast aan de pan.
  • Een eetlepel suiker door het beslag maakt de pannenkoeken krokanter en donkerder door caramellisatie
  • Zoete pannenkoeken worden lekkerder met iets vanillesuiker door het beslag.
  • Pannenkoeken zonder eieren worden minder luchtig en minder lekker.
  • Als er meer eieren in het beslag worden gebruikt, worden de pannenkoeken wat luchtiger. Dit maakt de pannenkoeken wat dikker zonder dat ze melig worden.
  • Het gebruiken van zelfrijzend bakmeel in plaats van bloem geeft hetzelfde effect. Een andere manier om een luchtiger beslag is het toevoegen van een scheut bier.
  • De vaste bestanddelen van boter kunnen vastplakken veroorzaken. In plaats van boter om in te bakken kun je beter olie gebruiken, bijvoorbeeld zonnebloemolie. Of geklaarde boter.

Het is ook heerlijk (een combinatie van) onderstaande ingrediënten mee te bakken:

  • rozijnen
  • ananas
  • gember
  • ham (eerst kort aanbakken)
  • salami (eerst kort aanbakken)

Nog wat tips:

Geen gewone melk, maar…

Om zelf pannenkoekenbeslag te maken, heb je melk, eieren, bloem en wat zout nodig. Toch? Nou, wissel die melk eens in voor karnemelk. “Het zuur uit karnemelk zorgt voor de meest luchtige pannenkoeken”, Ook doe je er er goed aan om twee theelepels bloem minder dan normaal toe te voegen aan je beslag. “Voeg een halve theelepel baksoda toe.”

Luchtige pannenkoeken

Mix eerst de droge met de droge ingrediënten en de natte met de natte ingrediënten. Dus: in de ene kom bloem met zout, soda en/of suiker, en in de andere kom de eieren met (karne)melk en boter. Vervolgens schenk je de natte ingrediënten in de kom van de droge ingrediënten. Roer het even goed door, maar ga niet oneindig door totdat alle klonten eruit zijn. “Die lossen vanzelf op”.

Pannenkoeken zonder eieren

Wil je pannenkoeken bakken zonder eieren? Voeg dan een halve theelepel extra baksoda toe. Voeg eventueel wat extra melk toe om het mengsel vloeibaar genoeg te krijgen.

Pannenkoeken zonder melk

En óf je pannenkoeken zonder melk kunt maken. Je kunt gaan voor een plantaardige vetvervanger in de vorm van soja- of havermelk. Maar wist je dat zelfs water, of bij wijze van spreken koffie of sap, de basis van je pannenkoek kan zijn? Het is wel belangrijk dat je dan een stuk minder ervan gebruikt, omdat het mengsel anders te waterig wordt.

Biestpannenkoeken

Ingrediënten:

500 gr gezeefde bloem
50 gr kristal suiker
12 eieren
5 gr zout
1ltr biest (eerste melk van kalvende koe, te halen bij de boer)
0,5 ltr slagroom
mespuntje kaneel
100 gr roomboter
ca.6 zure appels
poedersuiker om er over te strooien

Bereiding:

  1. Doe de bloem in een kom.
  2. Meng de suiker en zout er door heen.
  3. Breek de eieren apart.
  4. Kluts de eieren door de melk.
  5. Voeg melk en eieren aan de bloem toe.
  6. Na 1 uur, mengsel door een fijne zeef gieten en slagroom toevoegen.
  7. Ondertussen de appels schillen, en in grove stukjes snijden en vermengen met de kaneel.
  8. Laat wat boter smelten in een koekenpan.
  9. Voeg een lepel beslag toe en strooi hierover de stukjes appel en bak de pannenkoek aan beide kanten goudbruin.
  10. Warm serveren met poedersuiker.

Appelpannenkoek

Rasp een appel of maak dunne schijfjes, eventueel wat kaneel erover strooien en doe de appel direct op het beslag, zodra je het beslag in de pan verspreid hebt. Zie verder het basisrecept.

Spekpannenkoek

Bak de reepjes spek kort voor en bedek ze dan met beslag. Zodra ze bedekt zijn zullen de reepjes nog iets verder bakken. Gebruik je spek dat je slechts licht wilt bakken, leg de plakjes dan op het beslag, zie appelpannenkoek. Zie verder het basisrecept. Gebruik geen of weinig suiker in het beslag voor hartige pannenkoeken.

Klassiek American Pancakes

Benodigdheden:

2 eieren
50 gr suiker
50 gr boter
250 ml melk
200 gr bloem
15 gr baking soda
2,5 gr zout
Maple-stroop

Bereiding:

Voeg de eieren en suiker samen en kluts samen.
Boter warm en vloeibaar maken en voeg dit bij het ei/ suiker mengsel, en kluts dit samen.
Voeg dan de melk bij en roer dit.
De bloem en baking soda, in een kom zeven.
Dan de Vanille suiker en zout - toevoegen, welk je samen mengt.
Doe dit mengsel, beetje bij beetje bij de eier/boter/melk mengsel.
Meng dit beslag rustig om.

Verhit een koekenpan en doe hier een beetje beslag in van een klein omvang van ongeveer 15 cm.
Eerste zijde duurt ongeveer een minuut. En de tweede zijde ongeveer 40 seconden!
Maak af met maple stroop.

American Pancakes

ingrediënten:

  • 135 g bloem
  • 1 theelepel bakpoeder
  • ½ theelepel zout
  • 2 el basterdsuiker
  • 130 ml melk
  • 1 groot ei, licht geklopt
  • 2 el gesmolten boter (iets laten afkoelen) of olijfolie, plus extra om te koken

Serveren:

  • ahornsiroop
  • boter

Bereiding:

  1. Zeef de bloem, bakpoeder, zout en basterdsuiker in een grote kom.
  2. Klop de melk en het ei lichtjes in een afzonderlijke kom of kan en klop de gesmolten boter erbij.
  3. Giet het melkmengsel in het bloemmengsel en klop met een vork tot een glad beslag.
  4. Alle klontjes zullen snel verdwijnen met een beetje mengen. Laat het beslag een paar minuten staan.
  5. Verhit een koekenpan met antiaanbaklaag op een middelhoog vuur en voeg een klontje boter toe.
  6. Als het gesmolten is, voeg je een pollepel beslag toe (of twee als je koekenpan groot genoeg is om twee pannenkoeken tegelijkertijd te koken).
  7. Het lijkt erg dik, maar zo zou het moeten zijn.
  8. Wacht tot de bovenkant van de pannenkoek begint te borrelen, draai hem dan om en bak tot beide kanten goudbruin zijn en de pannenkoek tot ongeveer 1 cm dik is geworden.
  9. Herhaal dit totdat alle beslag is opgebruikt. Je kunt de pannenkoeken warm houden in een lage oven, maar ze smaken het beste vers uit de pan.
  10. Serveer met siroop van echte ahornsiroop en extra boter, als je wilt.

Tips

Probeer met deze eenvoudige tips, het Amerikaanse pannenkoekenrecept, een draai te geven.

  • Vervang voor extra donzige pannenkoeken het gewone bloem door zelfrijzend bakmeel en gebruik nog steeds het bakpoeder.
  • Serveer de pannenkoeken met verse aardbeien en goed vanille-ijs.
  • Gebruik half boekweitmeel en half gewone bloem en serveer met ahornsiroop en spek.
  • Je kunt ook een theelepel gemalen kaneel aan het boekweitbeslag toevoegen en serveren met gekarameliseerde appelschijfjes en dikke dubbele room.

Bananenpannenkoek

Schil een banaan en snijd de banaan in de lengte of dwars in dunne plakjes (een koude en stevige banaan kun je snijden met een grove kaasschaaf). Leg de banaan naar smaak voor of na het gieten van het beslag in de pan. Zie verder het basisrecept, vervang eventueel wat melk door kwark.

Kaaspannenkoek

Gebakken: Rasp of schaaf kaas naar smaak en leg dit op het verdeelde beslag in de pan. Let op dat het niet verbrandt. Je kunt de kaas ook van te voren in de beslag dopen om te voorkomen dat het verbrandt.
Gesmolten: Schaaf plakjes kaas en leg deze op één helft van de pannenkoek nadat je hem hebt omgedraaid. Vouw vervolgens de pannenkoek dubbel, en bak beide kanten totdat de kaas gesmolten is. Resultaat: een licht krokante pannenkoek met gesmolten kaas ertussen of een beetje beslag in de pan, plakken kaas erop, afdekken met nog wat beslag.

Drie in de pan

Pannenkoeken met rozijnen en krenten.

Deze pannenkoekjes zijn klein en dik, zodat er drie tegelijk in een koekenpan gebakken kunnen worden.
Recept met gist, voor 9 pannenkoekjes. Je kunt voor het gemak de gist weglaten en zelfrijzend bakmeel gebruiken.
  • 200 gram bloem
  • 7 gram droge gist
  • 100 gram rozijnen en/of krenten en/of stukjes appel
  • snufje zout
  • 200 ml lauwe melk
  • 1 ei

Week de krenten en/of rozijnen 10 minuten in een kommetje warm water.
Week de gist in 100 ml lauwe melk.
Doe de bloem met het zout, het ei en de gistmelk in een kom en meng met de garde of met de mixer tot een glad beslag.
Meng er de resterende melk door tot een dik beslag dat niet dun uitloopt in de pan.
Doe de rozijnen erdoor en laat het beslag een uurtje rusten/gisten onder een doek.
Bak steeds drie pannenkoekjes tegelijk in de koekenpan totdat je beslag op is.

Groningse gistpannenkoeken met rozijnen en kaneel

Je kunt in onderstaand recept uiteraard de rozijnen vervangen door stukjes appel of krenten. En de kaneel weglaten of vervangen door andere smaakmakers.
Gistpannenkoeken voor 4 personen

  • 250 gram bloem
  • 500 ml lauwe melk
  • 2 eieren
  • 10 gram verse gist of 5 gram droge gist
  • 1 mespunt zout
  • 1 theelepel kaneel
  • 100 gram krenten
  • 1 eetlepel suiker

Zeef de bloem boven een kom en voeg het zout toe.
Los de gist op in wat lauwe melk.
Maak een glad beslag van bloem en melk.
Was de rozijnen en laat ze goed uitlekken. Schep de rozijnen door het beslag.
Laat het beslag – afgedekt met een vochtige doek – 1 uur op een warm plekje rijzen.
Laat in een koekenpan wat olie warm worden. Doe hier een opscheplepel beslag in en draai de pan vlug rond, zodat het beslag de hele bodem bedekt.
Laat de gistpannenkoek op laag vuur aan de onderkant mooi goudbruin worden en keer hem om als de bovenkant helemaal droog geworden is.
Dien op met suiker of stroop.

9">

Rozijnenpannenkoek

Strooi naar smaak wat rozijnen over het beslag in de pan. Zie verder het basisrecept, en doe een theelepel bakpoeder door het beslag.

Gieterse Pannenkoek

Ingrediënten:

200 gr boekweit of bloem

  • 4 eieren
  • mespunt zout
  • 6 dl melk
  • 1 dl koude koffie
  • 80 gr roomboter
  • Kristalsuiker

Bereiding:

  1. Doe het meel in een kom, maak in het midden een kuiltje en breek daar de eieren in.
  2. Strooi er zout over en voeg een scheutje melk toe.
  3. Begin van het midden uit te kloppen met een elektrische mixer of garde onder toevoeging van telkens een scheutje melk, tot deze is opgebruikt.
  4. Klop er vervolgens de koffie door.
  5. Laat het beslag 1 uur rusten.
  6. Klop het beslag daarna nog gedurende tenminste 5 minuten om er lucht in te brengen.
    Het beslag moet zo luchtig zijn dat er tijdens het bakken gaatjes in het oppervlak van de pannenkoek ontstaan.
  7. Laat in een koekenpan op flink vuur een klontje botert uitsmelten.
  8. Giet een lepel beslag in de pan en laat dit gelijkmatig uitlopen.
  9. Keer de pannenkoek om zodra hij van onderen droog en goudbruin is geworden.
  10. Bak de andere kant ook goudgeel.

Geef de Gieterse pannenkoeken dubbelgeslagen en bestrooid met gewone suiker na een maaltijdsoep.

Pannenkoeken met custard

Ingrediënten 2 personen

250g bloem
1 el custardpoeder
snuf zout
2 eieren
50ml volle melk
Boter

Bereidingswijze:

Meng alle ingrediënten met een staafmixer. Haal er eventueel klontjes uit door het beslag door een zeef te doen.
Verhit een pannenkoeken pan, en smelt de boter in een steelpannetje.

Als de pan heet is, wat gesmolten boter toevoegen en een voor een mooie pannenkoeken bakken. Eet smakelijk!

Amandelperen

Amandelperenpannenkoek

Ingrediënten:

Ingrediënten voor een basis pannenkoek
Een zakje of pakje met amandelschaafsel
100 gr Amandelspijs
3 of 4 eetlepels sinaasappelsap
2 peren


Bereiding:
Maak eerst de de pannenkoeken. Houd ze wel goed warm.
Snijd de peren in kleine blokjes.
Breng het amandelschaafsel in een koekenpan en rooster het.
Meng de amandelspijs met de sinaasappelsap.
Neem een warme pannenkoek en verdeel het mengsel van amandelspijs en sinaasappelsap over de pannenkoek.
Leg de in stukjes gesneden peren op de pannenkoeken.
Besrooi je pannenkoeken (met het amandelspijsmengsel en de peren) met een deel van het amandelschaafsel.
Rol de pannenkoeken met het mengsel op en strooi het overige deel van het amandelschaafsel er overheen.
De amandelperenpannenkoek is klaar.

Vanillepannenkoeken

Ingrediënten:

  • 4 eieren
  • 150 gram bloem
  • 2 eetlepels poedersuiker
  • 1 eetlepel custardpoeder
  • 3 eetlepels vanilleyoghurt
  • 1 theelepel citroenschil (geraspt)
  • 375 milliliter melk
  • 1 theelepel citroensap
  • 2 eetlepels boter of
  • 2 eetlepels olie

Bereiden

  1. Splits de eieren. Meng 1de bloem, de poedersuiker, de custardpoeder en een snufje zout.
  2. Meng de eidooiers met de vanilleyoghurt, de citroenschil en de melk.
  3. Giet dit mengsel in gedeelten bij de bloem en mix tot een glad beslag. Laat dit beslag afgedekt 15 minuten rusten.
  4. Klop de eiwitten met het citroensap stijf en spatel deze door het beslag.
  5. Schep per pannenkoek 2-3 eetlepels beslag in hete boter of olie en bak de pannenkoek 2 minuten per kant.

Bereidingstip

Lekker met warme kersensaus: 1 potje kersen zonder pit met sap verwarmd en licht gebonden met aangelengd aardappelmeel of allesbinder.

Pannenkoeken met noten en karamelsaus:

Ingrediënten pannenkoek:

  • 250 gram bloem,
  • mespunt zout,
  • 2 grote eieren,
  • 500 ml melk,
  • bakboter of olijfolie,
  • (zelfgemaakte) karamelsaus,
  • flinke hand noten, zoals hazelnoten of pecannoten.

Ingrediënten karamelsaus:

  • 200 gram kristalsuiker,
  • 75 ml water,
  • 125 ml slagroom, alvast een beetje voorverwarmd,
  • 1 flinke eetlepel roomboter

Extra:

  • koekenpan,

Bereidingswijze :

  1. Maak allereerst het pannenkoeken beslag: Klop de bloem, zout, eieren en melk door elkaar met een garde. Laat 30 minuten rusten (zodat de melk het zetmeel uit de bloem goed kan opnemen).
  2. Verwarm de koekenpan op hoog vuur en bak hierin de noten. Doe dit zonder olie of boter, want dit is enkel om meer smaak te krijgen. Strooi de noten hierna op een bord en laat afkoelen.
  3. Maak alvast de karamelsaus en zet daarna apart.
  4. Verhit ondertussen de koekenpan met een klontje boter of olijfolie en schep hier 1/8 van het beslag in. Laat het beslag een beetje uitlopen en draai de pannenkoek om zodra de bovenkant niet meer vloeibaar is (dit duurt minstens 1 minuut).
  5. Bak de pannenkoek aan de andere kant ook gaar, en laat daarna op een warm bord glijden. Houd eventueel warm in de oven (+/- 60 graden) of boven op een pan met kokend water.

Bereidingswijze Karamelsaus:

  1. Doe het water en de suiker in een hoge pan (dat voorkomt spetteren) en breng op middelmatig vuur aan de kook. Belangrijk is hierbij om NIET te roeren tijdens dit proces, want dat komt het kristallisatie proces niet ten goede.
  2. Laat het suikermengsel rustig doorkoken totdat je een mooie lichte (!) karamel kleur hebt, en haal dan de pan van het vuur. Kook niet langer door dan nodig is, want dan kun je het suiker ‘verbranden’ en dat proef je!
  3. Giet vervolgens de voorverwarmde slagroom bij de karamel en roer goed door.
  4. Voeg hierna de boter toe en bind het geheel tot een mooie karamelsaus. Eventueel kun je deze karamelsaus nog een beetje inkoken om dikker te maken, maar houdt er rekening mee dat tijdens het afkoel proces de saus ook nog iets dikker wordt.

Hak als laatste de noten grof en serveer aan tafel: beleg elke pannenkoek met een 2-3 eetlepels karamelsaus en bestrooi met de gehakte noten.